ⓘ Tē-lí

Āu-lí Tâi-tē

Āu-lí Tâi-tē sī Tâi-oân tiong-pō͘ ê chi̍t tè koân-phiâⁿ tē-hêng, lâm-pak kiap tī-leh Tāi-an-khe kap Tāi-kah-khe ê tiong-kan, tī Tâi-tiong Phûn-tē ê pak-pêng bīn.

A-lí-san

A-lí-san sī Tâi-oân ê chi̍t-ê tē-hng, sī A-lí-san Soaⁿ-me̍h tiong-pō͘ ê 1 khu soaⁿ-tē. Ji̍t-pún sî-tāi ū siat Êng-lîm-só͘ sū-gia̍p-tē kap sim-lîm thih-tō, āu-lâi bat kap keh-piah-pêng Sin-ko-san tē-khu ha̍p siat Sin-ko A-lí-san Kok-li̍p Kong-hn̂g. Hiān-sî pún tē-khu chú-iàu sī siat hō͘ A-lí-san Kok-ka Hong-kéng-khu koán-lí.

Chhun-lí

Chhun-lí sī Tâi-oân ê tē-4 kip hêng-chèng-khu ê miâ-chheng, iā sī siōng ki-chân ê tē-hng chū-tī tan-ūi. Lē-sio̍k-tī khu, koān-hat-chhī, tìn ê chhun-lí hō-chò chhun ; lē-sio̍k-tī hiong ê chhun-lí hō-chò lí. Chhun-lí ē-kha iáu ū lîn ê pian-chè.

Ka-lí-khu

Ka-lí-khu sī Tâi-oân Tâi-lâm-chhī sai pêng ê 1 ê hêng-chèng-khu. Ka-lí tiàm tī tang-keng 120°, pak-hūi 23°, biān-chek 38.021 km², tang pêng sī Moâ-tāu, pak pêng sī Ha̍k-kah, sai pêng sī Chiong-kun kap Chhit-kó͘, lâm pêng sī Sai-káng-á. Ka-lí ê jîn-khaú ū 58.862 lâng. 1920 nî siat Tâi-lâm-chiu Pak-mn̂g-kūn Ka-lí-chng, Ka-lí chit ê tē-hō-miâ tō án-ne ēng kaù taⁿ. Ka-lí goân-té sī Siraya-cho̍k Saulang-siā khiā-khí ê só͘-chāi. Hiān-chhú-sî iáu ū lâng kā Ka-lí kiò chò Siau-lang. Ka-lí chú-iàu ê lông-sán-phín ū tiū-á, hoan-be̍h, kam-chià, phang-koe kap gô͘-bó.

Lí Hián-liông

Lí Hián-liông, sī hiān-jīm Sin-ka-pho chèng-hú chóng-lí. I mā-sī Sin-ka-pho Jîn-bîn Hêng-tōng-tóng pì-su-tiúⁿ. Kun-kù Sin-ka-pho chip-chèng ê Jîn-bîn Hêng-tōng-tóng Tiong-iong Chip-hêng Úi-ôan-hōe tī 2004 nî 5 ge̍h 29 khui-hōe thong-kòe ê 1-hāng koat-gī, Lí Hián-liông hông thui-sóan chòe Gô͘ Chok-tòng ê chiap-pan-lâng, chhut-jīm ē-kài ê chóng-lí. Kong-gôan 2004 nî 8 ge̍h 12, Gô͘ Chok-tòng jīm-moá lo̍h-tâi, Lí Hián-liông chèng-sek chhiūⁿ-jīm, chiâⁿ-chòe Sin-ka-pho tē-3-jīm chóng-lí. Lí Hián-liông sī Sin-ka-pho "kok-hū" Lí Kong-iāu ê tōa-hàn hāu-siⁿ. Lí Kong-iāu sī Sin-ka-pho tē-1-jīm chóng- ...

Pa-lí

Lēng-goā ū Bali, Ìn-nî ê tó. Pa-lí sī Hoat-kok ê siú-to͘ kiam tē-it toā ê siâⁿ-chhī, só͘-chāi tī Île-de-France tē-hng. Pa-lí ê jîn-kháu ū 2.167.994, to͘-hōe-khu jîn-kháu ū 1100 bān.

Lí-pō͘

Phoaⁿ Kho-goân, "Hàn-jī Jī-pêng ê Tâi-gí Chheng-ho͘", Hái-ang Tâi-gí-bûn Kàu-ha̍k, no.6 2009.12. Lâu Kiàn-jîn, "爿、旁(pieŋ´)──半、邊、方、側", Tâi-oân-ōe tek Gí-goân ú Lí-kì.

Tang-iûⁿ

Tang-iûⁿ sī chi̍t-ê ì-sù chē khoán ê iōng-gí, siāng khoah-khǹg ê ì-sù sī kap Se-iûⁿ siong-tùi--ê, kui-ê Tang-hong sè-kài ; mā ū khó-lêng piáu-sī kui-ê A-chiu; khah phó͘-thong ê chi̍t khoán ì-sù sī Ji̍t-pún, Tiâu-sián, kap Tiong-kok ûi chú ê chi̍t-ê bûn-hòa hoān-ûi, óa-kīn Tang A-chiu ê ēng-hoat; koh ū chi̍t chióng, sī kīn-taⁿ Tiong-kok tùi Ji̍t-pún ê chi̍t khoán kiò-hoat.

                                     

Tē-lí-tek tiong-sim

Tē-lí-tek tiong-sim sī chiàu it-tēng hong-hoat kè-sǹg, chhōe--chhut-lâi ê bó͘ chi̍t hoān-ûi ê pêⁿ-bîn siōng ê tiong-sim. Khó-lū bô-kâng ê in-sò͘, só͘ chhōe tio̍h ê tiong-sim sī bô-kâng--ê, jî-chhiá si̍t-chè siōng nā sī chham-khó put-sî teh piàn-tōng ê hāng-bo̍k, pí-lūn hái-hōaⁿ-sòaⁿ, tiong-sim sî bô hoat-tō͘ kò͘-tēng chi̍t ūi--ê. Chóng-sī chin chē só͘-chāi ē te̍k-pia̍t chhōe chhut chi̍t ūi tāi-piáu-sèng ê tiong-sim chò chham-khó he̍k-chiá kì-liām.

                                     

Pho-su Tè-kok

Pho-su he̍k-chiá sī Pho-su-kok sī hiān-sî Iran ê kó͘-chá miâ kiam thoân-thóng ê tē-hō-miâ. Kin-á-ji̍t Iran chú-iàu ê bîn-cho̍k kap in-ê gí-giân óa-ná koh hō Pho-su-lâng kap Pho-su-gí. Pho-su chāi le̍k-sú siōng sán-seng kòe kúi-a kái Pho-su Tè-kok.

                                     

Tang-lâm A-chiu Lio̍k-tè

Tang-lâm A-chiu Lio̍k-tè chit-lō khài-liām tāi-seng sī ha̍k-chiá Jean Michaud hoat-bêng, beh thó-lūn A-chiu tang-lâm pō͘-hūn chi̍t kóa ū lâng tī chha-put-to 300 kong-chhioh koân ê soaⁿ-khu leh khiā-khí ê só͘-chāi. Che tang-tiong hâm kin-á-ji̍t Ìn-tō͘ tang-pak, Tiong-kok sai-lâm, Bangladesh tang-pō͘, Myanmar koân-tē, Thài-kok, Oa̍t-lâm, Laos, Cambodia, poàn-tó Má-lâi-se-a, kiam Tâi-oân. Che kap lēng-gōa ê ha̍k-chiá kiàn-li̍p ê tē-lí hoān-ûi Zomia sī sio-tha̍h--ê.