ⓘ Sū-kiāⁿ

Ta-pa-nî sū-kiāⁿ

Ta-pa-nî sū-kiāⁿ sī hoat-seng tī Tâi-oân Ji̍t-pún sî-tāi Tāi-chèng 4 nî ê bú-le̍k khòng-ji̍t sū-kiāⁿ. Léng-tō-chiá sī Û Chheng-hong, Lô Chùn kap Kang Tēng téng-téng, só͘-í iā hō chò Û Chheng-hong sū-kiāⁿ. Khí-sū ê só͘-chāi sī Tâi-lâm Se-lâi-am, só͘-í Ji̍t-pún tong-kio̍k kā chit pái ê sū-kiāⁿ hō chò Se-lâi-am sū-kiāⁿ. Ta-pa-nî sū-kiāⁿ sī Tâi-oân tī Ji̍t-pún sî-tāi chē-chē pái khí-sū tiong kui-bô͘ siōng-toā koh hi-seng jîn-sò͘ siōng-chē ê chi̍t pái; che mā sī Tâi-oân-lâng tē-it pái ēng chong-kàu ê le̍k-liōng lâi khòng-Ji̍t.

Jī-jī-pat Sū-kiāⁿ

Jī-ji-pat Sū-kiāⁿ / Jī-jī-pat Toā-tô͘-sat, piáu-bīn-siōng khòaⁿ-khì-lâi sī chi̍t-tiûⁿ 1947 nî 2 go̍eh 27 hoat-seng tī Tâi-pak ê koaⁿ-bîn kiu-hun, sī kong-bē-kio̍k cha-chi̍p-oân chhú-tē cháu-su hun sò ín-khí. M̄-koh, sū-kiāⁿ ê pok-hoat ū i pōe-āu ê gôan-im. Ki-pún-siōng ē-sái khòaⁿ-chò sī chāi-tē ê tâi-ôan-lâng kap kok-bîn-chèng-hú phài-lâi chiap-siu Tâi-ôan ê gōa-séng-lâng ê chi̍t-tiûⁿ chok-kûn chhiong-tu̍t. 228 Sū-kiāⁿ ê hoat-seng, tùi āu-lâi Tâi-ôan tok-li̍p ūn-tōng ū chin-tōa ê éng-hióng.

Bó͘-tan-siā Sū-kiāⁿ

Bó-tan-siā Sū-kiāⁿ, sī Ji̍t-pún tī 1874-nî, í Okinawa ê Miyako-tó ū lâng hō͘ Tâi-oân Bó͘-tan-siā goân-chū-bîn thâi--sí chò nôa-thâu, chhut-peng tī Lāng-kiô khí-soaⁿ lâi phah Tâi-oân ê sū-kiāⁿ. Ji̍t-pún kā chit-ê sū-kiāⁿ kiò chò 台湾出兵 chhut-peng kàu Tâi-oân he̍k-sī 征台の役 phah Tâi-oân ê chiàn-cheng.

Bū-siā sū-kiāⁿ

Bū-siā sū-kiāⁿ sī Tâi-oân tī Ji̍t-pún sî-tāi tiong-kî ê 1930 nî hoat-seng ê goân-chū-bîn bú-chong khí-gī sū-kiāⁿ. Po̍k-hoat ê tē-tiàm tī-leh chit-má ê Lâm-tâu-koān Jîn-ài-hiong. Sū-kiāⁿ ê khí-in sī Seediq-cho̍k goân-chū-bîn put-boán Chòng-tok-hú tn̂g-kî í-lâi ê po̍k-chèng, iû thâu-lâng Mona Rudo su̍t-niá kok pō͘-lo̍h liân-ha̍p khí-sū, kong-kek iû Ji̍t-pún-lâng kiàn-li̍p ê iūⁿ-pán chū-lo̍h Bū-siā, thàn Bū-siā kong-ha̍k-hāu kí-hêng ūn-tōng-hōe sî thâi-sí chē-chē Ji̍t-pún-lâng. Sū-hoat liáu-āu, Ji̍t-pún hong-bīn má-siōng tiàu-chi̍p kun-tūi kap kéng-chhat, ēng hui-hêng-kim soaⁿ-phàu, to̍k-khì ...

911 Sū-kiāⁿ

Kiú-it-it Sū-kiāⁿ, he̍k-chiá Kiú-it-it Kong-kek, sī 2001 nî 9 goe̍h 11 ji̍t, Al-Qaeda cho͘-chit hiòng Bí-kok pún-thó͘ hoat-tōng ê khióng-pò͘-chú-gī kong-kek. Lóng-chóng 19-ê khiong-pò͘-hūn-chú tī tong-tē hit ji̍t thàu-chá kiap hā 4-chiah bîn-hâng hui-hêng-ki, kî-tiong 2-chiah hiòng New York Chhī ê World Trade Center chò chū-sat kong-kek, 1-chiah hiòng Arlington ê Pentagon Bí-kok kok-hông-pō͘, koh ū 1-chiah in-ūi sêng-kheh kap ki-cho͘ jîn-goân ê hoán-khòng, tī Pennsylvania ê kau-goā chai-lo̍h. Sū-kiāⁿ chō-sêng liáu tāi-iok 3000 lâng sí-bông.

Jī-jī-pat Sū-kiāⁿ sî-kan-sòaⁿ

Pún sî-kan-pió àn-chiàu ji̍t-chí siu-lio̍k 1947 nî hoat-seng tī Tâi-oân ê Jī-jī-pat Sū-kiāⁿ pún-sin ê hoat-seng kap kòe-têng, koh ū sū-āu koan-hē sū-kiāⁿ āu-sio̍k tāi-chì kap hoat-tián.

Sù-lio̍k sū-kiāⁿ

Sù-lio̍k sū-kiāⁿ he̍k-chiá Sù-lio̍k Ha̍k-tiâu sī 1948 nî kàu 1949 nî hoat-seng tī Tâi-pak-chhī ê chi̍t pái Kok-bîn Chèng-hú tōa kui-bô͘ tāi-pó͘ ha̍k-seng ê hêng-tōng.

                                     

Sù-it-jī Sū-kiāⁿ

Sù-it-jī Sū-kiāⁿ, hoat-seng tī Tiong-kok Siōng-hái. Sī 1927 nî 4 goe̍h sî, Tiong-kok Kok-bîn Tóng ê kun-sū thâu-lâng Chiúⁿ Kài-chio̍h léng-tō ê iū-phài, liân-ha̍p Chheng-pang, hiòng chó-phài chham kiōng-sán-tóng lâi hoat-tōng ê tìn-a̍p kap chèng-tī chheng-sé. Kok-bîn-tóng hong-bīn chheng chit-ê sū-kiāⁿ sī "Chhen-tóng" 清黨; Kiong-sán-tóng chheng "Sù-it-jī Hoán Kek-bēng Chèng-piàn" 四 一二反革命政变. Tī kok-chè-siōng mā kiò Siōng-hái Tô͘-sat.

                                     

2010 nî Manila bá-suh kiap-chhî sū-kiāⁿ

Manila bá-suh kiap-chhî sū-kiāⁿ hoat-seng tī 2010 nî 8 goe̍h 23 ji̍t ê Hui-li̍p-pin siú-tō͘ Manila. Siū kiap ê jîn-chit sī 1-ki Hiong-káng lú-hêng-thoân ê lú-kheh kap niá-tūi lóng-chóng 23 lâng; kiap bá-suh ê chhèng-chhiú sī Hui-li̍p-pin chāi-tē ê chêng kéng-chhat Rolando Mendoza. Sū-kiāⁿ chō-sêng 8-ê jîn-chit kap chhèng-chhiú chū-sin sin-bông. Tāi-chì tī Hiong-káng chin siù tì-tāng, Hiong-káng ê Te̍k-pia̍t Hêng-chèng-khu chèng-hú ūi sū-kiāⁿ kàng poàⁿ-kî ai-tō.

                                     

Winnenden chhèng-kek sū-kiāⁿ

Winnenden chhèng-kek sū-kiāⁿ 2009 nî 3 goe̍h 11 chái-khí sî hoat-seng tī Tek-kok ê Winnenden kap Wendlingen am Neckar. Chi̍t-ê 17-hoè ê siàu-liân thâi-sí 15-ê lâng liáu chū-sat sí--khì.